Xã Nguyên Giáp

Kính thưa toàn thể bà con nhân dân!

Thực hiện Công văn số 2752/UBND-KT ngày 14/10/2025 của UBND xã Nguyên Giáp về việc tăng cường công tác quản lý hoạt động đốt rơm rạ trên địa bàn xã, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Nguyên Giáp tuyên truyền, vận động bà con nhân dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, hạn chế và tiến tới chấm dứt việc đốt rơm rạ sau thu hoạch, đồng thời chủ động áp dụng các giải pháp tận dụng rơm rạ hiệu quả.

Sau mỗi vụ thu hoạch lúa, rơm rạ là nguồn phụ phẩm nông nghiệp có giá trị, có thể tận dụng để phục vụ sản xuất và đời sống. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn tình trạng một số hộ dân đốt rơm rạ trực tiếp trên đồng ruộng, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

1. Tác hại của việc đốt rơm rạ sau thu hoạch

Việc đốt rơm rạ ngoài đồng ruộng tạo ra khói, bụi và các khí thải gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân, đặc biệt là người già, trẻ em và những người mắc bệnh đường hô hấp. Khói từ việc đốt rơm rạ còn làm giảm tầm nhìn, gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông trên các tuyến đường trục xã, đường thôn và đường giao thông nội đồng.

Bên cạnh đó, nhiệt độ cao khi đốt rơm rạ có thể làm ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật có lợi trong đất, làm thất thoát một phần chất dinh dưỡng, giảm hiệu quả sử dụng nguồn phụ phẩm nông nghiệp và gây lãng phí tài nguyên. Khí thải phát sinh từ quá trình đốt cũng góp phần làm gia tăng phát thải khí nhà kính.

Vì vậy, thay đổi thói quen đốt rơm rạ không chỉ là việc làm cần thiết để bảo vệ môi trường mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí và phát triển nền nông nghiệp bền vững.

2. Các giải pháp thay thế việc đốt rơm rạ

Để tận dụng hiệu quả nguồn rơm rạ sau thu hoạch, bà con có thể áp dụng một số giải pháp sau:

Thứ nhất, tận dụng rơm rạ để ủ thành phân bón hữu cơ. 

Bà con có thể thu gom rơm rạ hoặc xử lý rơm rạ tại ruộng bằng các chế phẩm sinh học phù hợp, như chế phẩm chứa nấm Trichoderma và các vi sinh vật phân giải chất hữu cơ, theo đúng hướng dẫn sử dụng. Sau quá trình phân hủy, rơm rạ trở thành nguồn chất hữu cơ giúp cải tạo đất, tăng độ tơi xốp và góp phần bổ sung dinh dưỡng cho cây trồng, giảm chi phí phân bón.

Đây là giải pháp thiết thực, phù hợp với sản xuất nông nghiệp theo hướng tuần hoàn, vừa hạn chế ô nhiễm môi trường vừa nâng cao chất lượng đất canh tác.

Thứ hai, tận dụng rơm rạ để trồng nấm.

 Rơm rạ là nguyên liệu có thể sử dụng để trồng nấm rơm nếu được xử lý và chuẩn bị đúng kỹ thuật. Mô hình này giúp tận dụng nguồn phụ phẩm sẵn có, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho các hộ gia đình. Sau khi thu hoạch nấm, phần rơm đã qua sử dụng có thể tiếp tục được xử lý để làm phân bón hữu cơ, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên liệu.

Thứ ba, tận dụng rơm rạ làm thức ăn dự trữ cho gia súc. Rơm rạ có thể được thu gom, bảo quản làm nguồn thức ăn dự trữ cho trâu, bò, dê, nhất là trong thời điểm khan hiếm cỏ hoặc mùa đông. Bà con có thể áp dụng các phương pháp xử lý, ủ rơm theo hướng dẫn kỹ thuật để nâng cao khả năng sử dụng của thức ăn.

Đối với phương pháp ủ rơm có sử dụng urê, cần thực hiện đúng quy trình, bảo đảm thời gian ủ và an toàn khi sử dụng; tuyệt đối không cho gia súc ăn trực tiếp urê hoặc rơm chưa được xử lý đạt yêu cầu.

Thứ tư, sử dụng rơm rạ làm đệm lót sinh học và vật liệu che phủ cây trồng.

Trong chăn nuôi, rơm rạ có thể được sử dụng làm chất độn chuồng phù hợp, kết hợp với biện pháp vệ sinh và xử lý chất thải đúng cách nhằm góp phần giữ chuồng trại khô ráo, hạn chế mùi hôi.

Trong trồng trọt, bà con có thể sử dụng rơm rạ để che phủ gốc cây ăn quả, luống rau và các loại cây trồng phù hợp. Lớp phủ giúp giữ ẩm cho đất, hạn chế cỏ dại, giảm tác động của mưa lớn và góp phần bảo vệ đất. Khi sử dụng, cần bảo đảm rơm rạ sạch, không mang mầm bệnh và không che phủ quá sát gốc cây.

Trong sản xuất rươi, dùng rơm rạ rải thành lớp mỏng đều trên mặt ruộng. Dùng máy cày hoặc thiết bị làm đất phù hợp để trộn rơm với lớp đất mặt giúp cải tạo lớp đất bề mặt ruộng rươi.

Thứ năm, thu gom rơm rạ phục vụ sản xuất và chế biến.

Đối với những khu vực có điều kiện thu gom, vận chuyển và liên kết tiêu thụ, rơm rạ có thể được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất viên nén sinh khối, nhiên liệu sinh học, giấy, bao bì hoặc một số vật liệu phục vụ sản xuất công nghiệp.

Giải pháp này góp phần hình thành chuỗi thu gom, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, tạo thêm giá trị kinh tế và giảm lượng rơm rạ phải xử lý bằng cách đốt bỏ.

Ngoài các giải pháp trên, bà con có thể tận dụng rơm rạ để cày vùi, vùi lấp vào đất theo quy trình kỹ thuật phù hợp hoặc sử dụng làm nguyên liệu sản xuất các sản phẩm nông nghiệp khác. Cần lựa chọn phương pháp phù hợp với điều kiện đồng ruộng, thời vụ và yêu cầu sản xuất của từng hộ gia đình.

3. Một số nội dung bà con cần thực hiện

Để hạn chế tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Nguyên Giáp đề nghị bà con nhân dân:

Không đốt rơm rạ trên đồng ruộng, tại các khu đồng, xứ đồng và ven đường giao thông. Chủ động thu gom, tận dụng rơm rạ làm phân hữu cơ, trồng nấm, thức ăn chăn nuôi, đệm lót hoặc che phủ cây trồng.

Không phơi thóc, tập kết rơm rạ hoặc thực hiện các hoạt động gây cản trở, mất an toàn giao thông trên các tuyến đường.

Tích cực tiếp thu hướng dẫn kỹ thuật, áp dụng các biện pháp xử lý rơm rạ phù hợp, an toàn và hiệu quả.

Các thôn tăng cường tuyên truyền, vận động, nhắc nhở người dân thực hiện; kịp thời phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý những trường hợp vi phạm theo quy định.

Kính thưa toàn thể bà con nhân dân!

Rơm rạ không phải là chất thải cần đốt bỏ mà là nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng, mang lại nhiều lợi ích cho sản xuất nông nghiệp và đời sống. Mỗi hộ gia đình hãy bắt đầu từ những việc làm thiết thực như thu gom rơm rạ, ủ phân hữu cơ, dự trữ thức ăn chăn nuôi hoặc sử dụng rơm để che phủ cây trồng.

Vì sức khỏe cộng đồng, vì môi trường sống trong lành và vì nền nông nghiệp phát triển bền vững, mỗi người dân hãy nói không với việc đốt rơm rạ sau thu hoạch; cùng chung tay tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, xây dựng đồng ruộng xanh, sạch, an toàn và hiệu quả.

Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Nguyên Giáp trân trọng đề nghị toàn thể bà con nhân dân tích cực hưởng ứng và nghiêm túc thực hiện.

Xin trân trọng cảm ơn!

NH - Hương